Nowy użytkownik    Logowanie 
» Kilka słów o układzie wtryskowym BOSCH Mono-Motronic...
autor: skrot Zobacz profil Kontakt  Modyfikacja artykułu: 2008-11-05 17:05:29, odsłon: 90767


Układ BOSCH Mono-Motronic

Jest to jednopunktowy układ wtrysku paliwa. Steruje on wytwarzaniem mieszanki paliwowo powietrznej oraz kątem wyprzedzenia zapłonu. Dodatkowo współpracuje z katalizatorem oraz układem recyrkulacji par paliwa.

Zespół wtryskowy zamontowany jest na kolektorze dolotowym. Zawiera wtryskiwacz paliwa, regulator ciśnienia paliwa oraz zespół czujników. Pomiędzy zespołem wtryskowym a kolektorem dolotowym znajduje się podkładka izolacyjna wykonana z tworzywa lub gumowo - metalowa.
Kliknij żeby powiększyć
Złącze wtryskiwacza i czujnika temperatury zasysanego powietrza...
W górnej części zespołu wtryskowego znajdują się: wtryskiwacz[3], czujnik temperatury zasysanego powietrza i regulator ciśnienia paliwa, którego zadaniem jest utrzymywanie stałego ciśnienia wtrysku. W dolnej części układu wtryskowego znajdują się regulator biegu jałowego i czujnik położenia przepustnicy który przekazuje do modułu sterującego informacje o kącie jej otwarcia.
W celu zapewnienia optymalnych warunków pracy silnika czas wtrysku jest regulowany przez urządzenie sterujące w zależności od obciążenia i warunków pracy silnika (przyspieszanie, bieg jałowy, hamowanie silnikiem, jazda ekonomiczna itp.). Kąt wtrysku wynosi 30°- 70°. Paliwo jest wtryskiwane między przepustnicę i ściankę kolektora dolotowego, z częstotliwością odpowiadającą częstotliwości impulsów zapłonowych.
Warunkiem zapewnienia dokładnego i stałego czasu wtrysku jest zapewnienie stałego ciśnienia paliwa (ok. 0,1 MPa). Ciśnienie to jest korygowane poprzez regulator ciśnienia paliwa umieszczony w górnej części zespołu wtryskowego. Regulator ten wyrównuje wahania ciśnienia występujące w układzie doprowadzającym paliwo powodowane przez np. wahania napięcia w instalacji. Nadmiar paliwa jest odprowadzany z powrotem do zbiornika (tzw przewał). Paliwo przepływając chłodzi regulator przez co zapobiega powstawaniu pęcherzyków par paliwa. Regulator ma również za zadanie utrzymywanie w układzie tzw ciśnienia resztkowego równego 0,05 MPa przez 5 minut po wyłączeniu silnika.

Centralka sterująca zawiera mikroprocesorowe układy sterujące wtryskiem i zapłonem, utrzymujące wolne obroty i umożliwiające testowanie i diagnostykę układu. Wszystkie czujniki są ciągle diagnozowane poprzez sprawdzanie prawidłowości impulsów wyjściowych. W przypadku wykrycia awarii następuje odcięcie czujnika i zastąpienie go poprzez elektroniczną symulację typowej wartości. Dzięki temu układ umożliwi dalszą jazdę oraz zapobiega uszkodzeniu silnika. Informacja o uszkodzeniu jest odnotowywana w pamięci urządzenia i może zostać odczytana za pomocą odpowiedniego przyrządu. Centralka sterująca może również współpracować z immobiliserem.
Kliknij żeby powiększyć
Centralka sterująca ECU...
Centralka analizując impulsy z poszczególnych czujników ustala czas wtrysku (dawkę paliwa) oaz odpowiedni kąt wyprzedzenia zapłonu. Podstawowymi informacjami dla centralki są dane z czujnika położenia przepustnicy i czujnika położenia i prędkości wału korbowego - hallotronu (czujnika Halla). Informacje z pozostałych czujników - temperatury cieczy chłodzącej, temperatury powietrza na wlocie do wtrysku i sondy lambda (mierzącej zawartość tlenu w spalinach i pozwalające określić na ile dawkowanie było poprawne) są traktowane jako informacje dodatkowe. Po uruchomieniu zimnego silnika aż do osiągnięcia przez niego właściwej temperatury pracy mieszanka jest wzbogacana poprzez wydłużenie czasu wtrysku. Przekroczenie maksymalnej prędkości obrotowej (6300 rpm) jak i hamowanie silnikiem powoduje odcięcie dopływu paliwa do wtryskiwacza.
Obroty biegu jałowego są utrzymywane poprzez regulację kąta położenia przepustnicy (regulator biegu jałowego) oraz zmianę kąta wyprzedzenia zapłonu biegu jałowego. Obniżenie obrotów poniżej zaprogramowanych o ponad 25 rpm powoduje zwiększeni uchylenia przepustnicy, wzrost ponad normę o ponad 25 rpm powoduje zmniejszenie kąta otwarcia przepustnicy. Czas reakcji na spadek lub wzrost prędkości wynosi 2-5 milisekund.
W pamięci centralki sterującej są zakodowane optymalne nastawy czasu wtrysku i wyprzedzenia zapłonu dla wszystkich warunków pracy - tzw. Mapa zapłonów (to właśnie na modyfikacji tych parametrów polega chip - tuning). Na podstawie odczytów ze wszystkich czujników następuje ustalenie optymalnego czasu wtrysku i zapłonu.

Czujnik temperatury cieczy chłodzącej. [7] Do pomiaru cieczy używa się
Kliknij żeby powiększyć
Czujnik temperatury płynu chłodzącego...
termistora. Wraz ze zmianą temperatury cieczy zmianie ulega jego rezystancja, której wartość jest przekazywana do centralki sterującej. Dane te są analizowane i na ich podstawie ustalany jest czas wtrysku wynoszący od 1 do 6 ms. Przy niskiej temperaturze silnika następuje wydłużenie czasu wtrysku w celu wzbogacenia mieszanki. Sygnał ten jest także wykorzystywany do korygowania kąta wyprzedzenia zapłonu, wzbogacania mieszanki przy powtórnym uruchomieniu silnika, wzbogacania mieszanki przy przyspieszaniu, odcinania dopływu paliwa przy hamowaniu silnikiem, ustawienia przepustnicy przy uruchamianiu silnika. W razie uszkodzenia czujnika centralka przyjmuje stałą wartość temperatury równą 90 st C. Do uruchomienia zimnego silnika wykorzystywany jest odczyt z czujnika temperatury zasysanego powietrza.

Czujnik położenia przepustnicy.[1] Ilość powietrza potrzebna do wytworzenia
Kliknij żeby powiększyć
Czujnik położenia przepustnicy...
właściwej mieszanki paliwowo - powietrznej zmienia się wraz ze zmianą prędkości obrotowej silnika i zmianą położenia przepustnicy. Aby móc prawidłowo dawkować ilość paliwa centralka otrzymuje informacje z czujnika położenia przepustnicy. W jago konstrukcji wykorzystany jest potencjometr. Sygnały tego czujnika wykorzystywane są do ustalania następujących parametrów: wzbogacenia mieszanki w trakcie przyspieszania, wzbogacania mieszanki przy pełnym otwarciu przepustnicy, odcięcia paliwa przy hamowaniu silnikiem. Uszkodzenie czujnika nie powoduje unieruchomienia silnika, centralka wykorzystuje wtedy sygnały czujnika prędkości obrotowej wału korbowego (hallotronu) i czujnika temperatury cieczy chłodzącej.

Czujnik położenia i prędkości obrotowej silnika (hallotron).[4]
Kliknij żeby powiększyć
Czujnik położenia i prędkości obrotowej silnika (hallotron) i czujnik ciśnienia oleju...
Jest on umieszczony na obudowie sprzęgła. Reaguje on na krawędzie przerwy wyfrezowanej w kole zamachowym. Krawędzie są wyfrezowane co 54°. Czujnik jest umieszczony tak, że impulsy powstają 60° i 6° obrotu wału korbowego przed ZZ. Sygnały z hallotronu służą do zmiany kąta wyprzedzenia zapłonu, sterowania czasem i momentem wtrysku, regulacji prędkości obrotowej silnika na biegu jałowym, ograniczania prędkości maksymalnej silnika, podawania impulsów do obrotomierza. Awaria hallotronu powoduje unieruchomienie silnika. Na zdjęciu dodatkowo widoczny jest czujnik ciśnienia oleju [5]




Czujnik temperatury zasysanego powietrza. Jest to czujnik termistorowy zmieniający swą rezystancję w zależności od temperatury. Zmiana temperatury zasysanego powietrza powoduje konieczność zmiany dawkowania paliwa. Przy niskich temperaturach czas wtrysku jest wydłużany przez co mieszanka jest wzbogacana. W razie uszkodzenia tego czujnika dalsza jazda jest możliwa, gdyż centralka podstawia wartość zastępczą = 20 °C.

Sonda lambda.[6] Jest ona wkręcona w rurę przed katalizatorem.
Kliknij żeby powiększyć
Sonda lambda...
Wewnątrz sondy znajduje się rdzeń wykonany z dwutlenku cyrkonu, którego zewnętrzna część styka się ze spalinami a wewnętrzna z powietrzem atmosferycznym. Różna koncentracja jonów tlenu na obu końcach powoduje powstanie sygnału będącego miernikiem ilości tlenu w spalinach. W centralce sygnał ten jest wykorzystywany do zmiany dawkowania paliwa w celu osiągnięcia właściwego składu mieszanki lambda równemu w przybliżeniu jedności (0,99 - 1,01). Ręczna regulacja zawartości CO w spalinach jest niemożliwa. Sonda lambda pracuje prawidłowo dopiero w temperaturze ponad 300 ° C. Aby skrócić czas podgrzewania sondy jest ona podgrzewana elektrycznie do temperatury roboczej. Temperatura robocza osiągana jest w ciągu 20 - 30 sek. Uszkodzenie sondy nie powoduje zatrzymania silnika, jednak wzrasta zużycie paliwa i może dojść do przegrzania i uszkodzenia katalizatora.

Regulator biegu jałowego.[2] Jego zadaniem
Kliknij żeby powiększyć
Regulator biegu jałowego...
jest utrzymywanie właściwej prędkości biegu jałowego. Na podstawie danych z czujników temperatury cieczy chłodzącej, temperatury powietrza, hallotronu, czujnika położenia przepustnicy i stycznika krańcowego wolnych obrotów ustalana jest odpowiednia wartość która jest utrzymywana poprzez uchylanie bądź zamykanie przepustnicy przez siłownik.

Elektroniczny układ zapłonu. Układ ten zapewnia optymalne warunki zapłonu mieszanki w każdych warunkach pracy silnika jednocześnie zapewniając odpowiednią czystość spalin. Wraz ze wzrostem prędkości obrotowej silnika zwiększa się również kąt wyprzedzenia zapłonu, natomiast ze wzrostem jego obciążenia kąt ten maleje.

Kąt wyprzedzenia zapłonu jest regulowany automatycznie z uwzględnieniem sygnałów z czujnika przepustnicy (informacja o obciążeniu silnika), hallotronu, czujnika temperatury cieczy chłodzącej(przy zimnym silniku kąt wyprzedzenia zostaje zwiększony), wyłącznika sygnalizacji położenia przepustnicy w biegu jałowym. W tym układzie nie ma możliwości regulacji kąta wyprzedzenia zapłonu.

Rozdzielacz zapłonu. Służy on do rozdzielania we właściwej kolejności impulsów zapłonowych do poszczególnych cylindrów. Rozdzielacz w układzie wtryskowym BOSH mono-motronic nie współpracuje z mechanicznymi regulatorami kąta wyprzedzenia zapłonu ani z klasyczną cewką zapłonową. Kopułka rozdzielacza jest wykonana z bakelitu lub tworzywa Vitresin odpornego na działanie wilgoci. W kopułce znajdują się 4 gniazda do osadzania przewodów wysokiego napięcia.

Świece zapłonowe. W silnikach 1,0 z wtryskiem BOSH Mono-motronic montuje się zamiennie świece NGK BCPR6ES, Champion RC 9YCC lub inne. Świece te posiadają rezystor przeciwzakłóceniowy. Odstęp elektrod powinien wynosić 0,7 mm.

Elektryczna pompa paliwa. Samochody wyposażone w układ wtryskowy nie posiadają mechanicznej pompy paliwa. Zamiast niej jest dwustopniowa pompa elektryczna, zamontowana wewnątrz zbiornika paliwa. Pompa zamontowana jest wewnątrz korpusu będącego jednocześnie pojemnikiem paliwa o pojemności 600 ccm. Korpus zamontowany jest do obudowy za pomocą elementu tłumiącego drgania, dzięki czemu pompa paliwa pracuje cicho. Wewnątrz obudowy umieszczony jest czujnik poziomu paliwa. Elektryczna pompa paliwa składa się z dwóch niezależnych pomp napędzanych jednym silnikiem. Pierwsza z nich zasysa paliwo ze zbiornika poprzez zgrubny filtr i tłoczy je do korpusu będącego jednocześnie zasobnikiem paliwa. Nadmiar paliwa i jego pary wracają z powrotem do zbiornika. Druga pompa zasysa paliwo z zasobnika i tłoczy je poprzez zewnętrzny filtr do zespołu wtryskowego. Pompa ta tworzy stałe ciśnienie 0,12 MPa i ma wydajność 70 dm3/h. Silnik pampy jest zanurzony w paliwie. Zawór zwrotny umieszczony w króćcu wylotowym pompy uniemożliwia powrót tłoczonego paliwa do zbiornika i utrzymuje ciśnienie w układzie po wyłączeniu silnika.

Układ pochłaniania par paliwa. Jest on zamknięty a jego główne elementy stanowią filtr pochłaniacza z węglem aktywnym i elektrozawór recyrkulacji par paliwa, sterujący odsysaniem par paliwa do zespołu wtryskowego. Przy wzroście temperatury powstające pary benzyny przedostają się do filtru pochłaniacza z węglem aktywowanym, w którym następuje neutralizacja węglowodorów lekkich a następnie zmieszanie z powietrzem zasysanym przez układ dolotowy. Odsysanie jest sterowane poprzez elektrozawór. Pozostaje on zamknięty jeżeli temperatura silnika jest niższa niż 60 st C. Powyżej tej temperatury zawór otwiera się w cyklu 90 sekund otwarty, 60 sekund zamknięty.

Autodiagnostyka. Układ diagnostyczny automatycznie sprawdza następujące czujniki i urządzenia: Układy centralki sterującej, wyłącznik krańcowy biegu jałowego, silnik regulatora biegu jałowego, czujniki temperatury powietrza i cieczy chłodzącej, czujnik położenia i prędkości obrotowej wału korbowego (hallotron), sondę lambda, zawór elektromagnetyczny układu recyrkulacji par paliwa, przekroczenie granicy składu paliwa w mieszance, czujnik położenia przepustnicy. Poprzez specjalny przyrząd diagnostyczny możliwe jest odczytanie informacji o wykrytych niesprawnościach układu.





UWAGA
Tekst zaczerpnięty z internetu - niestety nie pamiętam adresu strony. Opis dostosowany przeze mnie do potrzeb Uno. Zdjęcia mojego autorstwa.


Autor: teo  Kontakt Data: 2005-11-06 21:19:38
Artykuł jest po prostu rewelacyjny - w jasny i przystępny sposób wprowadził mnie w świat elektroniki silnikowej. D Z I Ę K I. Po tym artykule udało mi sie znaleźć prozaiczną usterkę w moim Clipku, której panowie mechanicy nie potrafili zlokalizować.

Autor: makler48  Kontakt Data: 2005-04-20 18:45:17
Bardzo dobry pomysł Zdjecia przejrzyste Gratulacje!!!

Autor: makler48  Kontakt Data: 2005-04-20 18:25:50
Bardzo dobry pomysł Zdjecia przejrzyste Gratulacje!!!

Autor: gajos  Zobacz profil  Kontakt Data: 2004-11-12 15:44:10
Bardzo ciekawe informacje tu piszą naprawde przydatne!!!

Redakcja www.fiatuno.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.
  Na skróty - mapa serwisuKlubowiczów: 3295 
Wszystkie prawa zastrzeżone (c) 2004-2012 Uno Klub Polska.
Zabrania się kopiowania materiałów z tej strony bez pisemnej zgody Redakcji fiatuno.pl.
Design i wykonanie - Messer